KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN

I. Süleyman Sultân Süleymân-ı Evvel, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muhibbi;6 Kasım 1494 Trabzon - 7 Eylül 1566, Zigetvar), Osmanlı İmparatorluğu'nun onuncu padişahı ve 89. İslam halifesidir.Batı'da Muhteşem Süleyman,Doğu'da ise adaletli yönetimine atfen Kanûnî Sultan Süleyman olarak da bilinmektedir. 1520'den 1566'daki ölümüne kadar, yaklaşık 46 yıl boyunca padişahlık yapan ve13 kez sefere çıkan I. Süleyman, saltanatının toplam 10 yıl 1 ayını seferlerde geçirmiştir. Süleyman böylece imparatorluğun hem en uzun süre görev yapan hem en çok sefere çıkan hem de en uzun süre sefer yapan Osmanlı Sultanı olmuştur.I. Süleyman 1520 yılında, babası I. Selim'in ölümünün ardından tahta çıktı. Batıda Belgrad, Rodos, Boğdan ve Macaristan'ın büyük kısmını imparatorluk topraklarına kattı. 1529 yılında Viyana'yı kuşatsa da çeşitli sebeplerden ötürü bu kuşatma başarısızlıkla sonuçlandı.Doğuda, Safevîlerle yapılan savaşlar sonrasında Irak'ı ele geçirdi ve Osmanlı sınırlarını İran'ın içlerine kadar genişletti. Mağrip'te imparatorluğun sınırları Fas'a kadar uzanırken; Osmanlı donanması ise Akdeniz'den Kızıldeniz'e kadar olan sularda hakimiyet kurmuştu.Zigetvar Kuşatması'nın sonlanmasından bir gün önce, 7 Eylül 1566 tarihinde 71 yaşında hayatını kaybetti ve yerine oğlu II. Selim geçti.

İLK İCRAATLAR
I. Süleyman padişah olduktan kısa bir süre sonra Şam Beylerbeyi Canberdi Gazali yeni padişahı tanımayarak isyan başlattı. 27 Ocak 1521 tarihinde Ferhad Paşa komutasındaki birlikler Şam yakınlarındaki bölgede Gazali’yi devirerek isyanı bastırdı. Bu olaydan sonraŞam Beylerbeyliğine Ayas Mehmed Paşa atandı.Sultan Süleyman’ın ilk seferi Belgrad’a olmuştur. (18 Mayıs 1521) Belgrad çevresindeki şehirler alındıktan sonra, 1 Ağustos 1521’de kuşatılan şehir 29 Ağustos’ta teslim oldu.Bundan bir sene sonra, Sultan Süleyman’ın seferiAkdeniz’deki Rodos’a, Hospitalier Şövalyeleri’nin üzerine oldu. Bu kuşatma için 1522 senesinin Haziran ayında suya inen Devlet-i Aliyye Donanması, 28 Temmuz’da Rodos’a vardı. Yaklaşık 100.000 asker ve 400 gemiden oluşan bu muazzam ordu, 6 ayı geçen kuşatmadan sonraŞövalyelerin teslim olmasıyla Rodos’u resmen almış bulunuyordu.

EĞİTİM İCRAATLARI
Sultan Süleyman döneminde çok sayıda medrese açıldı. Külliyelerde çok sayıda kütüphane kuruldu. Kütüphanelerin saraylardan ziyade külliyelerde kurulması, eğitimin halk arasında yaygınlaştırılmaya çalışılması olarak yorumlanmaktadır. Osmanlı Devleti’nin ikinci büyük kurumu olan Süleymaniye Medreseleri bu dönemde açıldı. Tıp, matematik gibi pozitif bilim dalları nedeniyle, Süleymaniye medreselerinde yeniden sınıflandırılmaya gidildi.Eğitim bu dönemde iki aşamaya ayrıldı. Birincisi, Sahn-ı Seman medreseleri ki; burada hukuk, ilahiyat ve edebiyat dallarında eğitim verilirdi. İkincisi Süleymaniye Medreseleriydi. Burada da matematik, tıp gibi alanlarda eğitim verilmekteydi.

EDEBİYATÇI OLARAK KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN
Divan edebiyatının gazel rekoru Kanuni Sultan Süleyman’dadır. “Muhibbî” mahlasıyla şiirlerini yazan Kanuni, nadiren de olsa Muhib, Meftunî, Âcizî gibi mahlaslar da kullanmıştır. Muhibbî divanında tam 2779 gazel yazarak Zâtî’nin bile gazel sayısını geçmiştir.

VEFATI
Kanuni Sultan Süleyman, 72 yaşında Zigetvar kuşatmasına çıktı. 2 Ağustos’ta ordunun vardığı Zigetvar’a 5 Ağustos’ta varan Kanuni, 7 Ağustos’ta çadırında vefat etti. Vefat sebebi ihtilaflıdır. Muhtelif rivayetlere göre vefatı gut, dizanteri, felç veya anjin gibi rahatsızlıklara dayandırılmaktadır.